|
|
|
Akıllı Depo
Sistemleri ve Sistemin Getirdiği Verimlilik Artışı (Et ile Tırnak)
Günümüzde
işletmeler, hayatlarını daha iyi, daha sorunsuz, daha sağlam temellere
dayalı olarak sürdürmek için bazı işletme sistemleri ve kavramlar
üzerine çalışmalar yapmaktadır. İhtiyaçlar sonucu ortaya çıkmış olan
MRP, MRP II, ERP, CRM, B2B, B2C, SOP gibi kavramlar üzerine ciddi
yatırımlar yapılmakta, ciddi bir personel eğitimi ile de işletmeler
ticari faaliyetlerini daha sorunsuz ve bilgi dolu olarak yürütme
çabasındadırlar. Ancak, yukarıda ele alınan kavramlar oldukça genel,
işletmelere yönelik felsefi yaklaşımları da içeren yapılar olup tabir
yerindeyse hedefi 12’den vurmak değildir. Bu kavramların içerisinde yer
alan ve işletmeleri ideal çizgilere yaklaştıran ve uygulanabilirliği
yüksek olan konulardan birisi de Akıllı Depo Sistemleridir. Şimdi,
özellikle SONAR Ar-Ge olarak MRP, MRP II, ERP, CRM, B2B, B2C, SOP gibi
konulardan bahsedip sonrada bu konuların aslında 12’den vurmak
olmadığını söylememiz bazı ziyaretçilerimize “Bu Ne Perhiz Bu Ne Lahana
Turşusu” dedirtebilir. Bir örnek verecek olursak, bir işletme ne kadar
iyi bir MRP yada ERP sistemi ile donatılmış olursa olsun, üretim
verilerinin hemen tümünü insan marifeti ile bilgi sistemine aktarıyorsa
bu verilerin doğruluğundan nasıl emin olacağız yada çok iyi kurgulanmış
olan MRP ve ERP sistemi bu durumda nasıl bir sonuç çıkaracak. Söz konusu
örnekte, üretim tezgahlarından mümkün olduğunca insan kaynağı
kullanmadan, PLC yada OT/VT cihazları ile üretim verileri otomatik
olarak alınırsa işte MRP ve ERP sistemi oldukça verimli bir şekilde
sonuç verecektir. Akıllı Depo Sistemi de işte böyle bir şeydir. İşletme
ne kadar etkin bir sipariş, satın alma ve sevkıyat modeli yaratmış olsa
da akıllı depo sistemi ile donatılmamış ise, ürün sevkıyat problemi,
ürünün yerinin tespit edilememesi, parti / lot karmaşası, alınacak
ürünün üstünde başkaca bir ürün yığının oluşması, envanter sayımı,
malların depoda eskimeye başlaması gibi bir yığın problemle karşılaşacak
ve işte gerçek problemler o zaman ortaya çıkacaktır.
Geçmiş
yıllarda yapmış olduğumuz ve Akıllı Depo Sistemine ciddi bir örnek
teşkil eden projeden bahsetmek isteriz. Sektörünün öncü firmalarından
birisi olan AGT Ağaç Sanayi için 2000 yılında tam bir MRP II sistemi ve
Akıllı Depo Sistemi projesi hazırlamıştık. Sistemin temel taşı olan
stokların kodlanması için konuşan kod sistemi tasarlandı. Bu sayede yeni
ürün oluşturmak, ürün ağaçlarının yapılandırılması oldukça kolay oldu.
Belirli bir sistematik içerisinde yapılan kodlamalar ile yanlış
kodlamanın önüne geçildi. İşletmeye standart bir depo sistemi yatırımı
yaptırıldı. Bu yatırımda alan tasarrufu olması için raf sistemli bir
tasarım ele alındı. Kamyonlara ürünlerin daha rahat ve hızlı bir şekilde
yüklenebilmesi için yükleme rampasının üstüne kedi tabir edilen ve X – Y
düzlemi dahilinde hareket eden bir vinç sistemi konuşlandırıldı. Ürünler
280 cm eninde 20 – 30 cm derinliğinde ve 6 – 10 cm yüksekliğindeki
ortalama 40 – 50 kg ağırlığındaki paketler olduğu için insan kaynağı
kullanımı oldukça zahmetli olmaktaydı. Ayrıca, yükleme sırasında çok
sayıda personel kullanıldığı halde günde en fazla 3 yada 4 kamyon
sevkıyat gerçekleşebiliyordu. Paketler gruplar halinde yerde
toplandıktan sonra vinçe bağlı olan bir hidrolik kol ile paket grupları
(ortalama 150 paket birden) bir seferde kamyon üstüne alınabildi. Dört
kez bu işlem yapılarak bir kamyon oldukça kısa sürelerde yüklenmeye
başlandı. Ürün paketleri depo raflarından belirli bir sistem dahilinde
ve oldukça kolay bir şekilde toplandı. Zira raflar adresliydi ve hangi
rafta hangi ürünlerin olduğunu bilgi sistemi bilmekteydi. Tüm rafların
tüm ürünler için kapasiteleri de tanımlanmıştı. Üretim holünden ürünler
depolanmak üzere alındığında bilgi sistemi iki yöntem ile çalıştırıldı.
Şayet gelen ürün o anki sevkıyat içerisinde ise ve miktarsal açıdan
eksik varsa rafa alınmadan doğrudan sevkıyat rampasına yönlendirildi
yada raf adresleri forklift üzerindeki OT/VT cihazları ile belirtilerek
raflara yükleme yapıldı. Gerek homojen bir dağılım ile, çok fazla
sirkülasyonu olan malların alt raflara alınması algoritmaları ile
tümleşik olarak sistem çözüme ulaştı.
Sonuçta ne
oldu? Ortalama günde 3 yada 4 kamyon sevk edebilen, aslında daha fazla
sevk edebildiği halde (satabilen) sevkıyat problemi çeken bir işletme
bir anda 4 / 5 katı daha fazla sevkıyat yapabilen bir işletme halini
aldı. Depo işletmeye öncü oldu, yöneticilerin de oldukça etkin ve
ileriyi gören düşünceleri sonucunda makine parkı ve üretim hatları
genişledi. Sektörünün en büyüklerinden birisi oldu. Şimdi soruyoruz,
Akıllı Depo Sistemi olmasaydı, sadece MRP / MRP II / ERP sistemi ile bu
gerçekleşebilir miydi? Yada MRP / MRP II / ERP sistemi olmasaydı da
sadece Akıllı Depo Sistemi ile bu gerçekleşebilir miydi? Et ile tırnak
ayrı olabilir mi?
<<diğer makaleler |